الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
56
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )
آنها را روزى مىدهد هر چند اين كار بدست شما انجام پذيرد ( 1 ) . ولى به نظر ما تفسير اول صحيحتر به نظر مىرسد و دليل ادبى آن را نيز در ذيل صفحه آوريم . در حديثى كه از تفسير على بن ابراهيم نقل شده نيز تاييدى براى اين تفسير مىيابيم آنجا كه در معنى جمله « * ( مَنْ لَسْتُمْ لَه بِرازِقِينَ ) * » مىگويد : لكل ضرب من الحيوان قدرنا شيئا مقدرا : « براى هر يك از حيوانات چيزى مقدر داشتيم » ( 2 ) . و در آخرين آيه مورد بحث ، در حقيقت به پاسخ سؤالى مىپردازد كه براى بسيارى از مردم پيدا مىشود و آن اينكه چرا خداوند آن قدر از ارزاق و مواهب در اختيار انسانها نمىگذارد كه بى نياز از هر گونه تلاش و كوشش باشند . مىفرمايد : « خزائن و گنجينههاى همه چيز نزد ما است ، ولى ما جز به اندازه معين آن را نازل نمىكنيم » ( * ( وَإِنْ مِنْ شَيْءٍ إِلَّا عِنْدَنا خَزائِنُه وَما نُنَزِّلُه إِلَّا بِقَدَرٍ مَعْلُومٍ ) * )
--> ( 1 ) بنا بر تفسير « من » در جمله « * ( مَنْ لَسْتُمْ لَه بِرازِقِينَ ) * » عطف بر ضمير « لكم » مىباشد و بنا بر تفسير دوم عطف بر « معايش » - بعضى از مفسران نسبت به تفسير اول ايراد كردهاند كه اسم ظاهر مجرور عطف بر ضمير مجرور نمىشود مگر با تكرار حرف جر ، يعنى در اينجا لازم بود لام بر سر « من » نيز وارد شود ، ديگر اينكه چگونه كلمه « من » به غير انسان از موجودات زنده اطلاق شده ولى هيچيك از اين دو ايراد وارد نيست زيرا عدم تكرار حرف جر در عبارات عرب شاهد و مثال دارد ، و همچنين اطلاق من بر موجودات غير عاقل ، از طرفى بر تفسير دوم نيز مىتوان اين خرده را گرفت كه كلمه معايش آن چنان مفهوم وسيعى دارد كه همه وسائل زندگى حتى چهارپايان و مانند آنها را شامل مىشود بنا بر اين بعد از ذكر معايش نيازى به ذكر آن نبوده است و به همين دليل ما تفسير اول را ترجيح داديم . ( 2 ) تفسير نور الثقلين جلد 3 صفحه 9 .